TV oost heeft twee mooie minidocumenten gemaakt

Toen de Tweede Wereldoorlog ten einde was, begon de andere oorlog. Indonesië wilde zich losmaken van Nederland en de jaren na de Tweede Wereldoorlog gingen Nederlandse soldaten naar Indonesië om de vrijheidsstrijd tegen te houden. Leen Scholten uit Heemse moest als dienstplichtig soldaat werken in het hospitaal in Balikpapan.
Bekijk hier de minidocumentaire met Leen Scholten

De Hardenbergse Tineke groeide op in Indonesië. Op haar zestiende werd ze gevangengenomen in een Jappenkamp. In 1942 bezetten de Japanners Indonesië en namen ze alle Nederlanders gevangen in kampen. De Nederlanders werden namelijk aangemerkt als ‘de vijand’. Tijdens de Tweede Wereldoorlog was Japan namelijk in oorlog met Nederland. In de kampen werd slecht voor de gevangenen gezorgd: er was een tekort aan eten, drinken en medicatie. Ook werden de gevangenen met hard en wreed behandeld. Dat leidde in sommige gevallen tot de dood.
Bekijk hier de minidocumentaire met Tineke

Bijzonder en waardige herdenking

Het was een bijzondere herdenking in het Indiëplantsoen. Waar onder normale omstandigheden een kleine honderd mensen aanwezig zijn om de zes, in Nederlands Indië, gesneuvelde Hardenbergers en de slachtoffers van de Japanse interneringskampen te herdenken, waren het er nu slechts een kleine dertig. Het bestuur was genoodzaakt om alleen die mensen uit te nodigen die een toespraak hielden en zij die bloemen leggen. Uiteraard waren daar de familieleden van de zes herdachten bij om als eerste bloemen te leggen nadat er toespraken waren geweest van de voorzitter van de Stichting Indië Monument Hardenberg, de heer Schottert, mevrouw Valk-Perdok namens de kampslachtoffers en namens de gemeente waarnemend burgemeester Wiggers. Deze laatste legde ook de kransen namens de gemeente. Namens de provincie was de heer ten Bolscher aanwezig om kransen te leggen bij de beide monumenten. De overige bloemen werden gelegd door mevrouw Perdok-Schalk namens de kampslachtoffers, mevrouw de Jong van de Stichting Indië Monument, de heer Weitkamp van het 4 mei comité, de heer Danhoo namens de veteranen, mevrouw Passies namens werkkamp molengoot, de heer Trimp namens het platform kerken Hardenberg en tot slot mevrouw Kosters die namens het veteranen ontmoetingscentrum een krans legde. Grote afwezigen waren de vele donateurs die het monument al zo lang steunen. Ze hadden goed gehoor gegeven aan de vraag van het bestuur om thuis te blijven. Het bestuur hoopt  van ganser harte dat de volgende herdenking weer onder normale omstandigheden kan plaatsvinden, want ook hier zijn de coronamaatregelen de reden dat er op deze manier moet en kan worden herdacht. En dat er kan worden herdacht is gelijk ook weer een positief iets, want in overleg met de gemeente is de herdenking in deze vorm tot stand gekomen. Om de donateurs en overige belangstellenden toch in staat te stellen de herdenking te volgen was er een livestream op de website van de stichting. We begrepen dat de livestream niet helemaal vlekkeloos verliep. Helaas liet de internet verbinding een beetje te wensen over. Ondanks dat het uitvoerig probleemloos is getest. De opnames zijn echter prima en komen zo snel mogelijk online zodat men dan alsnog naar een goede registratie van de herdenking 2020 kan kijken. Het bestuur is erg tevreden met hoe de herdenking is verlopen. Het was een andere, maar zeker net zo’n waardige herdenking zoals van ons verwacht mag worden, aldus het bestuur.

Aangepaste herdenking Indië Monument Hardenberg

We zijn blij dat we, in overleg met de gemeente, toch een herdenking kunnen houden dit jaar. Lange tijd was er twijfel bij het bestuur of en hoe er herdacht moest worden in dit jaar waarbij bijna alles wordt bepaalt door de maatregelen met betrekking tot het coronavirus. Dat er herdacht moet worden staat als een paal boven water. Dit was de belangrijkste opdracht die het huidige bestuur mee kreeg van de oprichters van de Stichting Indië Monument Hardenberg. Hoe er herdacht moet worden is een ander verhaal. Waar we normaal uitgaan van een draaiboek moest er dit jaar toch het één en ander veranderen. Het belangrijkste verschil met andere jaren is de hoeveelheid aanwezigen. De trouwe donateurs die het monument al zo lang steunen wordt dit jaar gevraagd om een grotere bijdrage dan ooit. Het verzoek in de uitnodiging is duidelijk, blijf thuis. De herdenking zal alleen worden bijgewoond door hen die een toespraak houden en/of bloemen leggen. Het zal al met al een sobere herdenking worden op 15 augustus waarbij naast de sprekers ook het bestuur, de trompettist, vertegenwoordigers van de veteranen en de natres aanwezig zullen zijn. Om de donateurs en overige belangstellenden die het monument een warm hart toe dragen toch de gelegenheid te geven de herdenking te volgen zal de herdenking te zien zijn via een livestream. Deze is te vinden op de website en facebook pagina van de Stichting Indië Monument Hardenberg

15 augustus 2020 Herdenking

Het bestuur van de Stichting Indië Monument Hardenberg is blij en trots datgene te kunnen doen wat hen door de oprichters is “opgedragen” De herdenking in het Indiëplantsoen in stand houden.

Zaterdag 15 augustus 2020 zal de jaarlijkse herdenking plaats vinden in het  Indië Plantsoen te Hardenberg.  Tijdens deze plechtigheid zullen de Hardenbergse jongens die in Indië gesneuveld zijn en de slachtoffers van de Japanse Bezetting herdacht worden. Helaas kan het niet zoals men gewend is te herdenken. We hebben te maken met een kwetsbare groep en het is voor ons als bestuur niet mogelijk een grote groep mensen volgens de RIVM richtlijnen te begeleiden. Na overleg met de gemeente in verband met de coronacrisis en de daaruit voortvloeiende maatregelen, kunnen wij niet anders dan herdenken zonder publiek.

Het bestuur van de Stichting Indië Monument Hardenberg  en Oorlogskampslachtoffers vraagt de trouwe donateurs dit jaar dan ook om een grotere bijdrage dan ooit. Wij vragen u dus om thuis te blijven. Alleen zij die een toespraak en/of bloemen leggen mogen aanwezig zijn.  U hoeft echter de herdenking niet aan u voorbij te laten gaan. De herdenking zal te zien zijn via een zogenaamde livestream. U kunt deze vinden op deze website en onze facebookpagina

Aan hen die een toespraak houden en diegenen die aanwezig zijn om bloemen of een krans te leggen vraagt het stichtingsbestuur om bij aankomst direct plaats te nemen op de stoelen die met voldoende tussenruimte zullen worden neergezet en de aanwijzingen te volgen van het aanwezige bestuur. Het leggen van de bloemen en kransen kan door slechts één afgevaardigde gedaan worden. Probeer niet te vroeg aanwezig te zijn en blijf na afloop niet in het plantsoen. Er is dit jaar na afloop geen samenzijn in de Voorveghter. Alleen op deze manier mogen en kunnen wij dit jaar dat doen wat onze belangrijkste taak is, het herdenken van de zes Hardenbergse jongens en de slachtoffers van de Japanse bezetting.

Uiteraard staat het een ieder vrij om na de officiële herdenking, die van ongeveer 19:30 tot 20:30 zal duren, een bezoek aan het plantsoen te brengen om op uw eigen manier stil te staan bij deze belangrijke herdenking.

Voor meer informatie kunt het contactformulier op de website invullen.

Impact van het coronavirus

Ook Stichting Indië-Monument Hardenberg heeft veel activiteiten moeten annuleren i.v.m. het coronavirus. De donateursmiddag op 28 maart moest helaas geannuleerd worden. Leen Scholten, oud Indiëveteraan zou zijn verhaal vertellen. We hopen gezien zijn hoge leeftijd dat hij een herkansing krijgt. Dit jaar i.v.m. met 75 jaar vrijheid worden er overal initiatieven ontplooid. De provincie nodigde ons uit voor een bijeenkomst in het provinciehuis met vertegenwoordigers van besturen waar jaarlijks Indiëherdenkingen worden gehouden. Dat zijn de plaatsen Deventer, Almelo, Enschede, Steenwijk, Zwolle en Hardenberg. Door iets extra’s te organiseren was de provincie bereid een financiële bijdrage te leveren. Wij hebben het volgende voorgesteld: Alle basisscholen in Hardenberg uitnodigen voor een voorlichting over Nederlands-Indië in theater De Voorveghter op 15 mei. De provincie en de gemeente Hardenberg zijn bereid dit financieel te ondersteunen. We hebben 12 basisscholen uitgenodigd met ondersteuning van een aanbevelingsbrief van wethouder Gitta Luiten. Vier scholen hebben zich aangemeld met in totaal 165 leerlingen en leerkrachten. Arie Telman geeft de presentatie en Leen Scholten vertelt zijn verhaal. Helaas is het theater verplicht gesloten. We hopen dat we later in het jaar toch nog een herkansing krijgen. Inmiddels zijn we noodgedwongen overgeschakeld naar digitaal vergaderen en zaterdag 25 april hadden we onze eerste ”hangouts” beeld en geluid vergadering. Het belangrijkste onderwerp is nu de herdenking op 15 augustus. We hebben de gemeente om advies gevraagd wat mogelijk is.

Het antwoord van de gemeente: Op dit moment is publiek niet toegestaan. Er mag wel een krans gelegd worden, met maximaal 3 personen bijv. 1 afgevaardigde Indië-Monument, 1 afgevaardigde gemeente en 1 fotograaf. Het tijdstip wordt niet gecommuniceerd, dit om aanloop te voorkomen. Er worden geen toespraken gehouden. De richtlijnen rondom 1,5 meter afstand worden in acht genomen. Hopelijk worden de maatregelen na 20 mei nog versoepeld. We gaan zeker herdenken, op wat voor manier dan ook. Mochten de maatregelen zo blijven is het altijd mogelijk voor iedereen die daar behoefte aan heeft bloemen te leggen bij het monument op 15 augustus, mits de richtlijnen rondom 1,5 meter afstand in acht worden genomen. Wij gaan door met de voorbereidingen onder voorbehoud. Zodra we meer nieuws hebben, zullen we dat communiceren via de website en facebook.

Gerrit Schottert

Waarnemend voorzitter Stichting-Indië-Monument Hardenberg

We gaan zeker herdenken, op wat voor manier dan ook

Tempo Doeloe, maar dan anders

Normaal bent u van ons gewend dat ieder kwartaal de “nieuwe” Tempo Doeloe verschijnt. Dit keer doen we het iets anders. Als lid van het streekhistorisch centrum Slagharen ontvangt men ieder kwartaal “DE POSTHOORN” een blaadje met veel historische gegevens uit Slagharen en omstreken. In de editie van maart 2020 stond een mooi interview met Roelof Lamberink die ook heel lang donateur is geweest van onze stichting. Met toestemming van de schrijver en de familie plaatsen wij dit interview op onze website. De Tempo Doeloe van Roelof Lamberink die, geheel toevallig, gepland stond. verplaatsen wij naar een later tijdstip maar houdt u zeker van ons tegoed. Voor nu, veel leesplezier

75 jaar bevrijding

Interview met Roelof Lamberink over de vergeten oorlog in Indonesië.

Roelof is geboren in 1927 in een boerengezin van 11 kinderen, 8 jongens en 3 meisjes. Roelof is de 4e van het gezin. Hij is geboren in Oud-Lutten, in wat ze het Zandgat noemen. Op de boerderij, waar Roelof opgroeide met al zijn broers en zusters en ouders, was er ook een ongetrouwde oom, die kleermaker was. Men had het in die tijd niet breed. Vanaf zijn 7e jaar ging Roelof naar de Gereformeerde lagere school te Lutten en na de lagere school zou Roelof boer worden. Zijn oudste broers hadden geen interesse om de boerderij over te nemen en 2 broers zijn geëmigreerd naar Canada, zodat Roelof uiteindelijk na de lagere school boer zou worden.

Op zijn 13e brak de Tweede Wereldoorlog uit. In 1947 moest Roelof zijn dienstplicht vervullen. Na 5 maanden opleiding in Assen werd hij uitgezonden naar Nederlands-Indië. Met het schip de SS Groote Beer, waarop 1500 mededienstplichtigen zaten, kwam Roelof bij de Infanterie in Oost-Borneo terecht. Zij kregen daar de taak van de BPM (Bataafse Petroleum Maatschappij) om de wegen te beschermen, zodat de olie veilig in de havens kwam. De compagnie, waar Roelof bij zat, bestond uit ongeveer 100 man. Tijdens de diensttijd kwamen ze regelmatig in aanraking met mensen van de guerrillabeweging, die samen optrokken met de Japanners en vochten voor een onafhankelijk Indonesië. Leden van die guerrillabeweging waren slecht bewapend, maar ze deden desondanks wel afschuwelijke dingen, zoals onder andere overvallen op konvooien. De plaatselijke bevolking was wel op de hand van de Nederlandse militairen. Roelof zelf heeft tijdens deze periode geen nare dingen meegemaakt, maar hoorde wel via een briefing dat er verschillende Nederlandse militairen waren omgekomen.

Na anderhalf jaar werd de compagnie waar Roelof bijzat overgeplaatst naar Zuid-Borneo, waar ze  zwaarder werden bewapend. Hier werd het wel echt spannend. Er vonden hevige gevechten plaats. Men had hier dezelfde taak van de BPM, namelijk om de 250 kilometer lange weg te beschermen. Over deze weg werd de olie getransporteerd naar de havens. Roelof maakte onderdeel uit van een konvooi van 30 man, welke op patrouille ging. Tijdens deze patrouille kwamen ze in aanraking met een groep opstandelingen, die zo uit het oerwoud kwam. Maar zij zagen dat de korporaal en zijn manschappen zwaar bewapend was met automatische wapens en kozen eieren voor hun geld, zodat het uiteindelijk met een sisser afliep.

Op Oost-Java zijn ongeveer 6000 Nederlandse militairen samen met de KNIL-militairen omgekomen. Na de overgave van Nederland in 1950, is Roelof nog ongeveer 3 maanden op Oost-Java gebleven voordat ze terug konden naar Nederland. Deze periode heeft het leven gevormd van Roelof, door kameraadschappen en vriendschappen met andere mensen van andere geloven en levensbeschouwingen. Je moest het samen doen. Dat was heel anders in Oud-Lutten waar Roelof in een beschermde wereld was opgegroeid. Later terug in Nederland was Roelof geweldig voor samenwerking.

Terug in Nederland pakte Roelof, samen met zijn broer Albert, het boerenleven weer op, op de boerderij in ’t Zandgat. In 1959 trouwde Roelof met Hillie Kuiper en kocht een boerderij (van de familie Hans) aan wat tegenwoordig de Lutteresweg is. De boerderij van het ouderlijk huis werd verdeeld tussen Roelof en Albert, maar de samenwerking bleef altijd goed. Roelof en Hillie kregen 2 kinderen: Jan en Herma, maar die hadden uiteindelijk geen interesse om de boerderij over te nemen. Roelof en zijn vrouw zijn altijd op de boerderij blijven werken. Na een hartinfarct in 1995 is Roelof gestopt met het houden van melkvee en moest hij het rustiger aan doen. Zijn vrouw overleed in 2012. Hij hield veel van lezen en van geschiedenis. Op de laptop werd Indië weer in kaart gebracht.

Vanaf 1990 ging hij altijd naar de veteranendag in Assen om zijn dienstkameraden te ontmoeten en samen herinneringen op te halen. Deze dag vond eens in de twee jaar plaats. In 2018 is hij hier nog voor het laatst naar toe geweest, samen met zoon Jan en een oude dienstmakker. Ook de jaarlijkse herdenkingen bij het Indiëmonument (15 augustus) werden nooit overgeslagen.

Eind 2018 werd Roelof erg ziek. Hij kwam in het ziekenhuis terecht met allerlei klachten, maar hij knapte weer op en ging weer op zijn oude stekkie wonen. Roelof redde zich met thuiszorg, de familie en goede buren goed. Het was Roelof zijn uitdrukkelijke wens om weer thuis te zijn. Op 16 augustus 2019 overleed hij op 92-jarige leeftijd. Op de begrafenis brachten de oude sobats nog een laatste eregroet.

Dit interview het ik opgenomen in mei 2019. Roelof was toen nog in redelijke gezondheid. Ik heb hem verteld dat ik dit zou publiceren in het maartnummer van 2020 van De Posthoorn. Dit omdat het samenvalt met de 75-jarige bevrijding en ook de herdenking van Nederlands-Indië.

Kort na dit interview is Roelof Lamberink op 92-jarige leeftijd overleden.

 Vriendelijke groeten A.J. Nijeboer

Waarnemend voorzitter streekmuseum Het Oale Meestershuus

DONATEURSDAG 2020 GAAT NIET DOOR!!!

Ook wij kunnen er niet onderuit. In de bestuursvergadering van 14 maart 2020 hebben we unaniem besloten om de donateursdag 2020 niet door te laten gaan. Gezien de recente ontwikkelingen betreffende het coronavirus en de daarop volgende maatregelen zoals deze bekend zijn gemaakt door het RIVM zijn voor ons aanleiding om ons samenzijn te annuleren.
In 2021 zullen we uiteraard weer een donateursdag organiseren maar vooralsnog hopen we elkaar in ieder geval weer te treffen op 15 augustus 2020 bij onze jaarlijkse herdenking. Mocht u vragen hebben neem dan gerust contact met ons op